O METODZIE

„Nie rań, nie niszcz, nie przeszkadzaj”
Maria Montessori

DZIECKO I JEGO ROZWÓJ

Każde dziecko jest inne, dlatego powinno rozwijać się według stworzonych przez siebie – czyli przez swoje możliwości i umiejętności – indywidualnych planów rozwojowych. Okres od urodzenia do 6 lat, to okres budowania inteligencji i charakteru dziecka, czyli podstaw.

POJĘCIA MONTESSORI

Polaryzacja uwagi to głębokie i długotrwałe zainteresowanie jednym przedmiotem lub jedną czynnością. skłaniające do wnikliwego długotrwałego ich poznawania  i wielokrotnego powtarzania wykonywanych czynności. Jest to proces, któremu jako dorośli możemy tylko towarzyszyć ze zdumieniem, stwarzając mu optymalne warunki. To klucz pedagogiki montessoriańskiej.
Wrażliwa faza to szczególny moment w życiu dziecka, kiedy jego umysł jest otwarty i chłonny na opanowanie danej umiejętności lub czynności (np. przekręcanie się niemowlaka z pleców na brzuszek, zakładanie butów). Czyli, jeśli dziecko uczy się czegoś w odpowiednim momencie, jest to niezwykle efektywne.
Chłonny umysł. Do trzeciego roku życia dziecko nieświadomie gromadzi wiedzę i doświadczenia z otaczającego świata, aby później je porządkować, nadal gromadząc nowe spostrzeżenia. Trwale i całościowo rejestruje w podświadomości wszystkie informacje.  Jest to okres największych możliwości uczenia się, okres chłonnego umysłu.
Praca. Radość jaką dziecko czerpie z codziennej, zrytualizowanej, skoncentrowanej pracy, jest zupełnie inna niż u dorosłego. Dorosły przez pracę chce osiągnąć cel i kończy ją, kiedy go osiągnie lub poczuje zmęczenie. Dziecko przeciwnie, powtarza daną czynność wielokrotnie (np. otwiera i zamyka puste słoiczki 47 razy).
Zabawa i fantazja u dziecka oraz podkreślenie jego wolności, to charakterystyczne elementy wychowawcze w metodzie Marii Montessori. Zabawa i fantazja stanowią najważniejszą dziedzinę życia dziecka, a zapewnienie dziecku wolności jest najważniejszą zasadą metody.

ZASADY MONTESSORI

  • Zasada wolności wyboru.

- Możliwość swobodnego wyboru przez dziecko matriału do ćwiczeń i zabawy, miejsca i czasu pracy. Zasada ta umożliwia samodzielną aktywność  dziecka zgodną z jego fazami rozwoju i potrzebami. Jest ograniczona tylko porami posiłków i odpoczynku poobiedniego.

  • Zasada porządku.

- Dopełnia zasadę wolności, wyraża się w tym, że każdy przedmiot ma swoje miejsce w Sali, dziecko wie, że ma odnieść przedmiot tam skąd go wzięło. Każde dziecko ma swoje miejsce (krzesełko, leżak, szufladę, ręcznik itd.) I wie, co do niego należy.

  • Zasada ograniczenia

- Dzieci mogą robić to, co je interesuje, ale nie jest to samowola. Istnieją zasady, dla przykładu: każdy rodzaj ‘pomocy Montessori’ jest tylko w jednym egzemplarzu i trzeba go stosować zgodnie z jego przeznaczeniem, nie można innym przeszkadzać, niszczyć.

  • Zasada własnego działania i powtarzania

- Typowy dla nabywania nowych umiejętności jest fenomen powtarzania. Jeżeli dziecko ma potrzebę wielokrotnego powtarzania czynności – akceptujemy to.

  • Zasada samokontroli

– ‘Pomoce Montessori’ są tak skonstruowane, że pozwalają dzieciom samodzielnie stwierdzić, czy daną pracę wykonały dobrze czy źle.

 

RODZAJE LEKCJI MONTESSORI

Lekcja indywidualna ma na celu prezentację ‘pomocy Montessori’, sposobu korzystania z niej.
1. Opiekun prezentuje w ciszy sposób pracy z materiałem, podaje nazwę.
2. Dziecko naśladuje opiekuna w jego obecności.
3. Dziecko pracuje z ‘pomocą Montessori’  tak długo, jak ma na to ochotę, opiekun dyskretnie obserwuje jego pracę.

Lekcja trójstopniowa.
1. Nazywanie – „To jest…”,
2. Ćwiczenie – „Daj mi …”, „Pokaż …”,  „Przynieś …”,
3. Kontrola – opiekun pyta dziecko: „Co to jest?”

Lekcja ciszy. To chwile, kiedy na znak opiekuna (wcześniej wspólnie umówiony, np.: włączenie spokojnej muzyki, zasłonięcie rolet, itp.) dzieci przerywają swoje czynności i wyciszają się. Ta umiejętność będzie im niebywale przydatna w życiu dorosłym.

Lekcja chodzenia po elipsie (linii) z akompaniamentem muzyki. Wspiera rozwój ruchowy dzieci, kształci poczucie równowagi, koordynacji ruchów całego ciała.

OPIEKUN MONTESSORI

Opiekun Montessori obserwuje dzieci, podąża za indywidualnym tokiem rozwoju każdego z nich. Zauważa pojawiające się fazy wrażliwe. Rola opiekuna polega na prezentacji pomocy 6montessoriańskiej, zabawy czy ćwiczenia wspomagającego rozwój umiejętności, którą w danym momencie fascynuje się dziecko.

klasa Montessori, początek XX-wieku

Klasa Montessori, początek XX-wieku